وارسی أولویّت‌های برآمده از متون شرعی در تشخیص أهمّ

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 فردوسی مشهد

چکیده

سنجه‌های تشخیص أهمّ از جمله مباحث ارزشمندی است که تا کنون به صورت دقیق و عمیق مورد ارزیابی قرار نگرفته است. در این نوشتار به یکی از سنجه‌های ترجیح در تشخیص أهمّ عنایت شده، که منشأ و آبشخور آن توجّه شارع مقدس است؛ یعنی أولویت‌های مستفاد از متون شرعی از زاویه‌ی مرجَّحِیَّت. با این توضیح که پس از بیان مدرک قاعده‌ی أهمّ و مهمّ، أولویّت تعیین بر تخییر در أهمّ محتمل، وجه جمع میان بعضی از روایات متعارض در تعیین أهمّ تبیین شده و در نهایت به وضعیت تزاحم میان پاره‌ای از احکام با توجه به آیات و روایات مبیّن ترجیح به مثابه مرجّح قطعی یا احتمالی نگریسته شده است که در تشخیص أهمّ به سنجه‌هایی ملموس و کاربردی در مؤلفه‌هایی نظیر تقویت اصول دین، توجه به کیفیت متزاحم، تقابل حقوق و دفع مفسده به هنگام شک، به دست آمده است. با این وجود برای تعیین أهمّ مقطوع یا احتمالی مترصّد شدن تمامی سنجه‌ها و کسر و انکسار آن‌ها توسّط عقل مبرهن می‌نُماید تا با نظر داشت تزاحم مطمح نظر، به أهمّ مقطوع یا احتمالی دست‌یازید.

کلیدواژه‌ها