فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

مجازات قیادت در فقه امامیه؛ بازخوانی انتقادی بر مبنای تجمیع قراین با نگاهی به قانون مجازات اسلامی 1392

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
2 دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکتری گروه حقوق کیفری و جرم‌‌شناسی، دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
چکیده
قیادت در فقه امامیه بنابر تفاوت مبانی اجتهادی، دارای احکام و مجازات‌های متفاوتی است. در این میان، 75 ضربه شلاق به‌عنوان مجازات مورد توافق فقها به شمار می‌آید و چنین می‌نماید که به‌طور قاطع نشان‌دهندهٔ نظر معصوم باشد. این پژوهش با به‌کارگیری روش تحلیلی‌توصیفی به بررسی مجازات قیادت در فقه امامیه و نقد آن در قانون مجازات اسلامی پرداخته است. مدعا این است که مجازات قیادت می‌تواند به چهار صورت تشدید شود. این ادعا به کمک تجمیع قراین، ازجمله جبران ضعف سند با فتوای متقدمان، وثاقت اجماعات متقدمان، اعتبار ظهور روایت عبدالله‌بن‌سنان و نقش تأییدکنندگی روایت فقه رضوی، به اثبات رسیده است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

قرآن کریم
ابن‌ادریس، محمدبن‌احمد. السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. به‌تحقیق مؤسسة النشر الإسلامی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. چاپ‌دوم، 1410ق.
ابن‌بابویه، محمدبن‌علی. کتاب من لا یحضره الفقیه. به‌تصحیح و تعلیق علی‌اکبر غفاری. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. چاپ‌پنجم، 1429ق.
ابن‌بابویه، محمدبن‌علی. معانی الأخبار. به‎تحقیق محمدکاظم موسوی. کربلا: شعبة التحقیق قسم الشؤون الفکریّة و الثقافیّة العتبة الحسینیّة المقدسة. چاپ‌اول، 1435ق/2014م.
ابن‌براج، عبدالعزیزبن‌نحریر. المهذّب. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. 1406ق.
ابن‌حمزه، محمدبن‌علی. الوسیلة إلی نیل الفضیلة. به‌تحقیق محمد حسون. زیرنظر محمود مرعشی. قم: کتابخانهٔ عمومی آیت‌الله مرعشی نجفی(ره). چاپ‌اول، 1408ق.
ابن‌زهره، حمزه. غنیة النزوع إلی علمی الأصول و الفروع. به‌تحقیق ابراهیم بهادری. بی‌جا: امام صادق(ع)، اعتماد. بی‌تا.
ابن‌فهد حلی، احمد. المهذب البارع فی شرح المختصر النافع. به‌تحقیق و تصحیح مجتبی عراقی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. چاپ‌اول، 1407ق.
ابوالصلاح حلبی. الکافی فی الفقه. اصفهان: مکتبة الإمام امیرالمؤمنین(ع). چاپ‌اول، 1403ق.
انصاری، مرتضی‌بن‌محمدامین. المکاسب. مجمع الفکر الإسلامی، قم: بی‌نا. 1413ق.
حر عاملی، محمدبن‌حسن. تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. قم: آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث. چاپ‌دوم، 1414ق.
خمینی، روح‌الله. تحریر الوسیله. نجف: دار الکتب العلمیة. قم: اسماعیلیان. چاپ‌دوم، 1390.
سبحانی، جعفر. درس خارج فقه، کتاب الحدود و التعزیرات. پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حضرت آیت‌الله العظمی جعفر سبحانی. چهارشنبه 27/11/1389، 1389-1390.
سیدمرتضی، علی‌بن‌حسین. الانتصار فی انفرادات الإمامیة. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. 1415ق.
شهید اول، محمدبن‌علی. اللمعة الدمشقیة. قم: دار الفکر. بی‌تا.
شهید ثانی، زین‌الدین‌بن‌علی. الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة. به‌تصحیح مصطفی نصراللهی و ابراهیم محمدی. بی‌جا: دار العلم. چاپ‌اول، 1430ق.
شهید ثانی، زین‌الدین‌بن‌علی. مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة. چاپ‌چهارم، 1429ق.
صاحب‌جواهر، محمدحسن‌بن‌باقر. جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. به‌تحقیق و تعلیق و تصحیح محمود قوچانی. بی‌جا: دار إحیاء التراث العربی. چاپ‌هفتم، بی‌تا.
طباطبایی کربلایی، علی. ریاض المسائل فی بیان أحکام الشرع بالدلائل. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. چاپ‌اول، 1422ق.
طوسی، محمدبن‌حسن. الاستبصار فی ما اختلف من الأخبار. به‌تحقیق سیدحسن موسوی خرسان. بی‌جا: دار الکتب الإسلامیة. بی‌تا.
طوسی، محمدبن‌حسن. النهایة فی مجرد الفقه و الفتاوی. بیروت: دار الکتاب العربی. چاپ‌دوم، 1400ق.
طوسی، محمدبن‌حسن. تهذیب الأحکام. به‌تحقیق: حسن خرسان. به‌تصحیح محمد آخوندی. گردآوری علی آخوندی. تهران: دار الکتب العلمیة. چاپ‌چهارم، 1365.  
علامه حلی، حسن‌بن‎‌یوسف. مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة. به‌تحقیق گروه دفتر پژوهش انتشارات اسلامی. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. چاپ‌دوم، 1413ق.  
علی‌بن‌موسی(ع)، امام هشتم. الفقه المنسوب للإمام الرضا علیه السلام. بیروت: آل‌البیت(ع) لإحیاء التراث. چاپ‌دوم، 1431ق/2010م.
فاضل موحدی لنکرانی، محمد. تفصیل الشریعة: الحدود. قم: مرکز فقه الأئمة الأطهار(ع). چاپ‌اول، 1381.
فاضل هندی، محمدبن‌حسن. کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. بی‌تا. 
فخر المحققین، محمدبن‌حسن. ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد. به‌تحقیق سیدحسین موسوی کرمانی، علی‌پناه اشتهاردی، عبدالرحیم بروجردی. قم: اسماعیلیان. چاپ‌اول، 1387ق.
قانون مجازات اسلامی. مادهٔ 242. مصوب 1392.
کلینی، محمدبن‌یعقوب. الفروع من الکافی. به‌تحقیق علی‌اکبر غفاری، محمد آخوندی. تهران: دار الکتب الإسلامیة. چاپ‌چهارم، 1407ق. 
محقق حلی، جعفربن‌حسن. المختصر النافع أو النافع فی مختصر الشرائع. قم: البعثة. چاپ‌اول، 1413ق.
محقق حلی، جعفربن‌حسن. شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. به‌تحقیق و تصحیح عبدالحسین محمدعلی بقال. قم: اسماعیلیان. چاپ‌دوم، 1408ق.
مشکینی، علی. مصطلحات الفقه و معظم عناوینه الموضوعیّة. قم: الهادی. چاپ‌اول، 1419ق/1377.
مفید، محمدبن‌نعمان. المقنعة. قم: مؤسسة النشر الإسلامی. چاپ‌دوم، 1410ق.
منتظری، حسینعلی. کتاب الحدود فی مباحث الزنا و اللواط و السحق و القیادة. قم: دار الفکر. بی‌تا. 
نوری، حسین بن محمدتقی. مستدرک الوسائل. قم: آل‌البیت لإحیاء التراث. بی‌تا.
ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.

  • تاریخ دریافت 28 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 22 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 18 اسفند 1403