Fiqh and Usul

Fiqh and Usul

Re-analyzing the Position of Jurisprudence in Imam Khomeini's Ijtihad Method

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors
Kazem Ebrahimzadehbakhtabad 1
Ahmad Mobleghi 2
1 High level professor of Khorasan Seminary
2 Lecturer at Qom Seminary, Qom, Iran
10.22067/jfiqh.2025.94111.2001
Abstract
The jurisprudence of order means order and order in three areas: referring to the sources of Sharia, paying attention to the five pillars of ijtihad, and examining the activities related to these pillars. In the field of ijtihad, it may seem at first glance that the jurisprudence of order is not of much importance in inference; however, it must be said that the inference operation, without paying attention to the jurisprudence of order in the positions where it is needed, in most cases - especially in more complex and larger-scale issues - is almost meaningless and should be considered a fruitless effort. The benefits of addressing the jurisprudence of order are facilitating ijtihad, increasing the quality of ijtihad, and reducing errors in ijtihad. Accordingly, the present study aims to explain and analyze the jurisprudence of order and its mechanisms in the jurisprudential method of Imam Khomeini. The previous study, using a descriptive and analytical method, has determined that a desirable inference requires the jurisprudence of order. Based on the findings of this study, Imam Khomeini, in the path of inference, completes the jurisprudence of order with four mechanisms such as: perspectives (idea, thought, theory), information, techniques, and organization, and a desirable inference must also follow such a path.
Keywords
Jurisprudence of order
mechanisms of jurisprudence of order
methodology of Imam Khomeini
pillars of ijtihad
Subjects
قرآن کریم
انصاری، مرتضی. کتاب الطهاره. قم: کنگره بزرگداشت شیخ انصاری، چاپ‌اول، 1415ق.
انصاری، مرتضی. فرائدالاصول. قم: مجمع الفکرالاسلامی، چاپ نهم، 1428ق.
ایزدی، حسین. در آمدی بر مکتب فقهی قم و نجف. قم: اشراق حکمت، چاپ‌اول، 1398.
ایزدی، حسین. مکتب‌شناسی فقهی. قم: کتاب فردا، چاپ‌اول، 1403.
بحرانی، یوسف. الحدائق الناضرة فی احکام العتره الطاهره. تحقیق: محمدتقی ایروانی، بیروت: دارالاضواء، چاپ‌دوم، 1405ق.
بحرالعلوم، عزالدین. بحوث فقهیه (تقریرات درس آیت الله حسین حلی). بیروت: دارالزهرا، چاپ‌دوم، 1393ق.
بروجردی، سید حسین. تقریر بحث السید البروجردی. به قلم علی پناه اشتهاردی، قم: دفتر انتشارات اسلامی، چاپ‌اول، 1416ق.
حرعاملی، محمدبن حسن. وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه. قم: موسسه آل البیت، چاپ‌سوم، 1416ق.
حکیم، سیدمحسن. مستمسک العروه الوثقی. قم: دارالتفسیر، چاپ‌اول، 1374.
خمینی، سید روح الله. تحریرالوسیله. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ‌اول، 1379.
خمینی، سید روح الله.کتاب البیع. قم: مؤسسه تنظیم و نشر امام خمینی، چاپ‌اول، 1392.
خمینی، سید روح الله. الرسائل العشره. قم: موسسه تنظیم و نشر آثار امام‌خمینی، چاپ‌اول، 1420ق.
خویی، سیدابوالقاسم. موسوعة الإمام الخوئی. قم: موسسه احیاء آثار الامام الخویی، چاپ‌اول، 1418ق.
خویی، سیدابوالقاسم. مصباح الفقاهه من المعاملات. قم: نشر انصاریان، چاپ اول، 1417ق.
خویی، سیدابوالقاسم. التنقیح فی شرح العروه الوثقی. قم: موسسة احیاء آثار الامام الخوئی‏، چاپ اول،  1418ق.
خویی، سیدابوالقاسم. صراط النجاه. قم: برگزیده، چاپ اول،  1416ق.
خویی، سیدابوالقاسم. منهاج الصالحین، مدینة العلم، چاپ اول، قم، 1410ق.
روحانی، سیدمحمدصادق. فقه الصادق. قم: مدرسه الامام صادق، چاپ‌سوم، 1412ق.
روحانی، سیدمحمدصادق. منهاج الصالحین. بیروت: دار بلال للطباعه و النشر، چاپ‌اول، 1435ق.
سیستانی، سیدعلی. المسائل المنتخبه. قم: مکتب آیت الله العظمی سیستانی، چاپ‌اول،1422ق.
صاحب جواهر محمد حسن. جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: مؤسسه المرتضی العالمیه، چاپ‌دوم، 1404ق.
صدر، سیدمحمدباقر. مقدمات فی التفسیر الموضوعی للقرآن. بی‌جا: دار التوجیه الاسلامی، چاپ‌اول، بی‌تا.
عراقی، ضیاء‌الدین. حاشیة المکاسب. محرر ابوالفضل نجم‌آبادی، قم: الغفور، چاپ‌اول، 1379.
علیدوست، ابوالقاسم. روش شناسی اجتهاد. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ‌اول، 1403.
فیاض، محمداسحاق، احکام البنوک و الاسهم و السندات و الاسراق المالیه، قم: مکتب سماحه الشیخ محمد اسحاق فیاض، چاپ‌اول، بی‌تا.
قراملکی، احد. روش‌شناسی مطالعات دینی. مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، چاپ‌اول، 1395.
مبلغی، احمد. درس خارج و گام‌های اجتهاد. قم: نشر اشراق حکمت، چاپ‌اول، 1398.
محقق حلی، جعفربن حسن. شرایع الاسلام، تهران: انتشارات استقلال، چاپ‌اول، 1409.
معرفت، محمدهادی. نقش زمان و مکان در روند اجتهاد. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ‌اول، 1374.
میردامادی، سیدمجتبی؛ نوروزی، علیرضا، تحلیل تطبیقی چیستی و کارکرد انگاره در شئون مختلف حیات انسانی، دوفصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های عقلی نوین، دوره 6، شماره یازدهم، صفحات 107-131
Send comment about this article
Enter Name.
Enter a valid email address.
Enter a vaid affiliation.
Enter comments (At leaset 10 words)
CAPTCHA Image
Enter Security Code Correctly.
Fiqh and Usul

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 22 September 2025

  • Receive Date 17 June 2025
  • Revise Date 06 August 2025
  • Accept Date 22 September 2025