The Transition from Textually Stipulated to Customary Sha'a'ir (Rituals): An Analysis of the Dual Role of 'Umum al-Lafz' (Generality of the Term) and 'Urf al-Mutasharri'ah' (Pious Custom) in Expanding the Principle of Revering Rituals

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors

Reza Mollazadeh Yamchi ¹

Meisam Shoaib ²

¹ Postdoctoral Researcher, Quran and Hadith Sciences, Faculty of Theology, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

² Graduate of the Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Theology and Islamic Studies, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran

10.22067/jfiqh.2025.94455.2014

Abstract

"Sha'a'ir Allah" (the Symbols of God) from "textually stipulated" to "customary" manifestations, this article explores the jurisprudential (ijtihadi) mechanisms of this expansion within Imami jurisprudence. Using a descriptive-analytical method with a grounded theory approach, this research demonstrates that the point of departure for this transition was the generalization of the meaning of



Sha'a'ir from its primary instance (the Hajj sacrifice) to a universal concept—namely, "the landmarks of God's religion" (ma'alim din Allah)—based on the principle of the "generality of the term" ('umum al-lafz). The core of this explanation is a "two-stage model" for the development of



Sha'a'ir: the stage of "principle establishment" by the jurist (mujtahid) and the stage of "instance actualization" by "pious custom" ('urf al-mutasharri'ah). In a continuous, reciprocal relationship, these two stages lead to the production and consolidation of new manifestations. In the normative dimension, the obligation towards





Sha'a'ir is regulated by the theory of the "prohibition of desecration" (hurmat al-hatk) as the established obligatory minimum. Ultimately, this model reveals the generative and dynamic capacity of Imami jurisprudence in its interaction with faith-based and social realities.

Keywords

Reverence for Sha'

Textually Stipulated Sha'

Customary Sha'

a'

ir

Generality of the Term ('

Umum al-Lafz)

Pious Custom ('

Urf al-Mutasharri'

ah)

Dynamics of Fiqh

Subjects

• Philosophy of jurisprudence

---

References

قرآن کریم

ابن عربى، محمد بن عبدالله. احکام القرآن. بیروت: دار الجیل، چاپ اول، 1408ق.

اردبیلى، احمد بن محمد. زبدة البیان فی أحکام القرآن. تهران: المکتبة الجعفریة لإحیاء الآثار الجعفریة، چاپ اول.

اشتهاردى، على پناه. مدارک العروة. تهران: دار الأسوة للطباعة و النشر، چاپ اول، 1417ق.

آملى، میرزا هاشم. المعالم المأثورة. قم: مؤلف کتاب، چاپ اول، 1406ق.

بجنوردى، سید حسن بن آقا بزرگ موسوى. القواعد الفقهیة. قم: نشر الهادی، چاپ اول، 1419ق.

بحرانى، محمد سند. الشهادة الثالثة. بی جا: بی تا.

بحرانى، محمد سند. سند العروة الوثقى - کتاب الحج. بیروت: مؤسسة أم القرى للتحقیق و النشر، چاپ اول، 1423ق.

بحرانى، محمد سند. سند العروة الوثقى - کتاب الطهارة. قم: انتشارات صحفى، چاپ اول، 1415ق.

بحرانى، یوسف بن احمد. الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول، 1405ق.

تبریزى، جواد بن على. رسالة فی لبس السواد - الأنوار الإلهیة. قم: دار الصدیقة الشهیدة سلام الله علیها، چاپ اول، 1425ق.

تبریزى، جواد بن على. صراط النجاة. قم: دار الصدیقة الشهیدة، چاپ اول، 1427ق.

جزائرى، عبد اللّٰه بن نور الدین. التحفة السنیة فی شرح النخبة المحسنیة. تهران: محقق کتاب، چاپ اول.

جصاص، احمد بن على. احکام القرآن. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول، 1405ق.

حلّى، مقداد بن عبد اللّٰه سیورى. کنز العرفان فی فقه القرآن. قم: انتشارات مرتضوى، چاپ اول، 1425ق.

خویى، سید ابو القاسم موسوى. صراط النجاة(المحشّٰى للخوئی). قم: مکتب نشر المنتخب، چاپ اول، 1416ق.

راوندى، قطب الدین، سعید بن عبداللّٰه. فقه القرآن. قم: انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشى نجفى - رحمه الله، چاپ دوم، 1405ق.

روحانى، سید صادق حسینى. فقه الصادق علیه السلام. قم: دار الکتاب - مدرسه امام صادق علیه السلام، چاپ اول، 1412ق.

سند، محمد. الشعائر الحسینیة بین الأصالة والتجدید. ج ۱. قم: دار زین العابدین، ۱۴۳۲ق.

سیقى مازندرانى، على اکبر. مبانى الفقه الفعال فى القواعد الفقهیة الاساسیه. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول، 1425ق.

شیرازى، سید محمد حسینى. الفقه، السلم و السلام. بیروت: دار العلوم للتحقیق و الطباعة و النشر و التوزیع، چاپ اول، 1426ق.

صاحب جواهر، محمد حسن. جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، 1404ق.

صادقى تهرانى، محمد. الفرقان فى تفسیر القرآن بالقرآن و السنه. قم: فرهنگ اسلامى، چاپ دوم، 1406ق.

طباطبایى، قمّى، سید حسن. کتاب الحج. قم: مطبعة باقرى، چاپ اول، 1415ق.

طباطبایى، محمدحسین. المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، چاپ دوم، 1390ق.

طبرسى، فضل بن حسن. مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

طوسى، ابو جعفر، محمد بن حسن. الخلاف. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول، 1407ق.

طوسى، ابو جعفر، محمد بن حسن. المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، چاپ سوم، 1387ق.

طوسى، محمد بن حسن. التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار إحیاء التراث العربی، چاپ اول.

عاملى، شهید اول، محمد بن مکى. القواعد و الفوائد. قم: کتابفروشى مفید، چاپ اول.

فضل الله، محمد حسین. من وحى القرآن. بیروت: دار الملاک، چاپ اول، 1419ق.

قمّى، على بن ابراهیم. تفسیر القمی. قم: دار الکتاب، چاپ سوم، 1363ش.

کاشف الغطاء، محمد حسین بن على بن محمد رضا. سؤال و جواب. نجف: مؤسسه کاشف الغطاء.

کاظمی، فاضل، جواد بن سعد اسدى. مسالک الأفهام إلى آیات الأحکام. بی جا: بی تا.

کلینى، ابو جعفر، محمد بن یعقوب. الکافی. تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

گلپایگانى، سید محمد رضا موسوى. الإحصار و الصد. قم: دار القرآن الکریم، چاپ اول، 1413ق.

مجلسی، محمدباقر. مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول. تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.

مدرسى، محمدتقى. من هدى القرآن. تهران: دار محبی الحسین، چاپ اول، 1419ق.

مراغى، سید میر عبد الفتاح بن على حسینى. العناوین الفقهیة. قم: دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، چاپ اول، 1417ق.

مغنیه، محمدجواد. التفسیر الکاشف. قم: دار الکتاب الإسلامی، چاپ اول، 1424ق.

مکارم شیرازى، ناصر. الأمثل فی تفسیر کتاب الله المنزل. قم: مدرسة الإمام علی بن أبی طالب (علیه السلام)، چاپ اول، 1421ق.

نراقى، مولى احمد بن محمد مهدى. عوائد الأیام فی بیان قواعد الأحکام. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزه علمیه قم، چاپ اول، 1417ق.

یزدى، محمد. فقه القرآن. قم: مؤسسه اسماعیلیان، چاپ اول، 1415ق.