فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

فقه و اصول (Fiqh va uṣūl)

تأمّلی در کاربرد قاعده ی فقهی إعراض

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
استادیار دانشگاه شهید چمران اهواز
چکیده
در این مقاله، با هدف ارتقای قوانین موضوعه ی ایران و افزایش جنبه های کاربردی آن ها و در جهت تأمین هر چه بیشتر امنیت مالی جامعه، قاعده ی فقهی إعراض، مورد تأمل قرار می گیرد؛ قاعده ای که در منابع فقهی، به طور واضح و مبسوط، مورد بحث قرار نگرفته است، اما در حقوق مدنی ایران، مبنای بعضی از قوانین می باشد. همین امر، ابهامات و بعضاً، تصمیمات عجولانه ای را در خصوص تصرف اموال مردم، به تصور معرضٌ عنه بودن آن اموال، باعث گردیده است.
میزان قابلیت تعمیم قاعده ی إعراض، چکونگی اثبات إعراض، تفاوت مال معروضٌ عنه با مال مفقود و متروک، عدم تأثیر إعراض در صورت رجوع مالک یا وجود احتمال رجوع، نتیجه ی إعراض در حقوق جمعی و مشترک و همچنین عدم سلب مالکیت در اثر إعراض در اموال غیر منقول، عمده مسائلی هستند که این مقاله، در صدد تبیین واثبات آن ها است.
کلیدواژه‌ها

  1. آشتیانی، محمد­حسن­بن­جعفر، القضاء، بیروت: دارالنفائس، 1327 ق.

    انصاری، مرتضی­بن­محمد­أمین، النکاح، قم: اول، مجمع­الفکر­الإسلامی، 1415 ق.

    بجنوردی، محمد­حسن، القواعد­الفقهیة، مهدی­مهریزی، اول، قم: الهادی،1419 ق.

    بحرالعلوم، سید­محمد، بلغة­الفقیه، سید­محمد­تقی­آل­بحرالعلوم، تهران: مکتبة­الصادق، 1403 ق.

    بهوتی، منصور، کشّاف­القناع­عن­متن­الإقناع، بیروت: هلال­مصیلی­مصطفی­هلال، 1402 ق.

    جعفری­لنگرودی، آراء­شورای­عالی­ثبت، تهران:1345.

    حر­عاملی، محمد­بن­حسن، وسائل­الشیعةإلی­تحصیل­مسائل­الشریعة، بیروت: مؤسسةآل­البیت (علیهم­السلام) لإحیاء­التراث. 

    خمینی، سید­روح­الله، تحریر­الوسیلة، نجف: مطبعة­الآداب، 1390 ق.

    خمینی، سید­مصطفی، مستند­تحریر­الوسیلة، قم: مؤسسه­ی­تنظیم­و­نشر­آثار­امام­خمینی،1376.

    خوئی، سید­أبوالقاسم، کتاب­الإجارة (مستند­العروة­الوثقی)، مرتضی­بروجردی، اول، قم: المطبعةالعلمیة، 1365.

    روحانی، سید­محمد­صادق، المسائل­المستحدثة، چهارم، قم: دار­­الکتب، 1414 ق.

    شهید­اول، محمد­بن­مکی، الدروس­الشریعة­فی­فقه­الإمامیة، اول، قم: مؤسسة­النشر­الإسلامی، ،1412 ق.

    شهید­ثانی، زین­الدین­بن­علی، الروضة­البهیة­فی­شرح­اللمعة­الدمشقیة، دوم،1410 ق. 

    همو، مسالک­الأفهام­إلی­تنقیح­شرائع­الإسلام، قم: مؤسسة­المعارف الإسلامیة، 1413 ق.

    صدر، سید­محمد­باقر، إقتصادنا.

    علامه­ی­حلی، حسن­بن­یوسف، تحریر­الأحکام، مؤسسة­آل­البیت (علیهم­السلام) للطباعة­و­النشر، طوس، مشهد.

    همو، تذکرة­الفقهاء، المکتبة­الرضویةلإحیاء­الآثار­الجعفریة. عراقی، ضیاء­الدین، نهایة­الأفکار­، محمد­تقی­بروجردی­نجفی، قم: مؤسسة­النشر­الإسلامی.

    فخر­المحققین، محمدبن­الحسن، إیضاح­الفوائد­فی­شرح­إشکالات­القواعد، سید­حسن­موسوی­کرمانی، علی­پناه­إشتهاردی، قم: اول، 1387 ق.

    گلپایگانی، سید­محمد­رضا، هدایة­العباد، اول، قم: دار­القران­الکریم، 1412 ق.

    محقق­داماد، سید­مصطفی، قواعد­فقه (بخش­مدنی)، چهارم، تهران: سمت، 1380.

    محقق­کرکی، علی، جامع­المقاصد، قم:1408 ق.

    مصطفوی، سید­محمد­کاظم، ­قاعدة­فقهیة،سوم،،قم: مؤسسة­النشر­الإسلامی ،1417 ق.

    مظاهری، حسین، سایت اینترنتی:

    http ://www. almazaheri .org / farsi / print / print . aspx . 2009/01/21       

    میرزای قمی، ابوالقاسم­بن­حسن، جامع­الشّتّات، مرتضی­رضوی، اول، تهران:انتشارات کیهان، 1377.

    نایینی، محمد­حسین، فوائد­الأصول، محمد­علی­کاظمی­خراسانی، قم: مؤسسة­النشر­الإسلامی.

    نوری، حسین، مستدرک­الوسائل­و­­مستنبط­المسائل، اول، بیروت: مؤسسة­آل­البیت (علیهم السلام) لإحیاء­التراث، 1408 ق.

    نجفی، محمد­حسن، جواهر­الکلام، آخوندی، هفتم، تهران: دارالکتب­الإسلامیة،.

     

    Encyclopedia Britannica London: Encyclopedia BritanicaIn 1989.

    Encyclopedia International. New York, Grolier 1971.

    Merite Student Encylopedia US Gllier 1970.

    1. L. Baeck. The German Civil Coole of AustviaTranciated into Enclish by P. L BaeckTublishel Oceana Tublicu Inc. New York 1972.

    The Encyclopedia Amencan; New York American corporation 1963.

     

     

     

     

ارسال نظر در مورد این مقاله
نام را وارد کنید.
نشانی پست الکترونیکی را به درستی وارد کنید.
وابستگی سازمانی را به درستی وارد کنید.
توضیحات را وارد کنید (حداقل 50 حرف)
CAPTCHA Image
شناسه امنیتی را به درستی وارد کنید.