واکاوی مانعیت «تعارض» در حجیت اصل مثبت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیئت علمی

2 دانشجو

3 شهید مطهری تهران

چکیده

تردید در حکم تکلیفی و نیافتن اماره، مجرای اقدام فقیه به تمسّک به اصل عملی برای رفع حیرت در مقام عمل است. موضوعاتی که مجرای اصول عملیه هستند ممکن است همراه خود، لازم، ملازم یا ملزومی - خواه شرعی، خواه غیرشرعی و همچنین چه بی‌واسطه، چی باواسطه - داشته باشند. محدوده و حجیت هر یک از این موارد، در اصول فقه با عنوان «اصل مثبت» موردبررسی قرار می‌گیرد. نسبت به حجیت اصل مثبت، در میان علما اختلاف نظر وجود دارد. اصولیانی که اصل مثبت را حجت نمی دانند، به دلایلی تمسک کرده اند که یکی از مهمترین آنها، وجود «تعارض» است،
مقاله پیش‌رو ضمن بررسی و نقد دیدگاه‌های موجود در مسأله، با روشی تحلیلی به این نتیجه دست می یابد که به طور قطع نمی توان مسأله مورد بحث را به نحو قطعی از مصادیق تعارض یا حکومت دانست، بلکه در یک تقسیم بندی نوین، باید قائل به تفصیل شد که بر اساس آن با توجه به برخی از مبانی، تعارض و بر اساس برخی دیگر از مبانی حکومت اتفاق خواهد افتاد؛ بنابراین نمی‌توان با تمسک به مسأله تعارض، حجیت اصل مثبت را به طور مطلق نفی کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 بهمن 1401
  • تاریخ دریافت: 17 فروردین 1400
  • تاریخ بازنگری: 28 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش: 23 تیر 1400