اصول فقه، وضع‌گرایی و چالش‌های فلسفی آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

جامعه المصطفی العالمیه

چکیده

وضع‌گرایی نظریه‌ای معنایی است که در بستر اصول‌فقه شکل گرفته و درباره فرایند کدگذاری معنا برای لفظ، ماهیت معنا، ساختار وجودی معنا، ارتباط لفظ با معنا، و نیز فرایند کدگشائی به اظهارنظر می‌پردازد. در وضع‌گرایی با نگاهی اتمی به معنا، مفادّ جملات بر حسب معنای واژگان تشکیل‌دهنده آن‌ها و نحوه چیدمان آن‌ها در جمله تعیین می‌شود. هر واژه بر یک یا چند معنای ثابت و متعین که همان صور ذهنیه باشد، دلالت می‌‌کند و این دلالت نیز فرایندی اعتباری است که از مجرای نمایه‌گری صورت می‌پذیرد. در این مقاله پس از تبیین تاریخچه شکل‌گیری این نظریّه تلاش می‌شود تا با روشی توصیفی تحلیلی، ضمن تبیین مؤلّفه‌های فوق‌الذکر، اشکالات وارد بر آن‌ها نیز تبیین گردد. برآیند بررسی‌ها نشان می‌دهد که این نظریّه با نقدهایی همچون التزام به ایده‌آلیسم زبان‌شناختی، بشری دانستن فرایند وضع، فروکاست معنا به ساحت مفهومی، بازنمودگرایی، و واژه‌گرایی روبروست. این نظریه همچنین از نوعی رویکرد متن‌محور در حوزه تفسیر دفاع می‌کند که با رسالت کشف مراد الهی همساز نیست. نگارنده با بررسی و نقد این نظریّه، از بافت‌گرایی دفاع می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 آبان 1401
  • تاریخ دریافت: 19 مرداد 1399
  • تاریخ بازنگری: 06 مرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 14 شهریور 1400