بسط و قبض موضوع احکام کیفری برخلاف نفع متهم در پرتو روح قانون

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

قم-75متری عماریاسر-خ ضهید قدوسی-مرکز خدمات حوزه

چکیده

روح قانون یکی از منابع اصطیاد حکم در محاکم کیفری بوده که نگریسته شدن آن به عنوان منبعی متعارض با اصل قانونی بودن جرم و یا اصل تفسیر به نفع متهم، مانع بهره‌برداری مناسب از آن برای صدور حکم است؛ در حالی‌که هدف آن تکامل و پرنمودن خلاها و کاستی‌های اصول پیش‌گفته است. همین نگاه ظاهری دلیل عدم بازتاب کامل این اصطلاح در حقوق کیفری شده است. این اصطلاح درصدد جرم‌انگاری موضوعات جدید نبوده بلکه به شیوه‌ای منطقی درصدد بررسی امکان قبض یا بسط موضوعات قانونی به موضوعات مبتلی‌به یا نوین مشابه می‌باشد تا در پرتو نهاد روح قانون، حکم مقرر در قانون را با رعایت اصل تناسب جرم و مجازات برای سایر موضوعات اعمال نماییم و کاربرد کامل آن بر اساس قاعده التعزیر لکل عمل محرم در تعزیرات می‌باشد. روح قانون دارای صبغه فقهی با عنوان روح یا مذاق شریعت بوده و می‌توان دلالت تنبیه، الغاء فارق و تناسب حکم و موضوع و عرف را از مستندات حجیت آن دانست. روح قانون به مثابه استخراج حکم با استناد به مباحث الفاظ بوده و جایگاه مقدمی برای کشف حکم نسبت به اصول عملیه از جمله تفسیر به نفع متهم و تفسیر مضیق دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 بهمن 1401
  • تاریخ دریافت: 24 دی 1399
  • تاریخ بازنگری: 06 شهریور 1400
  • تاریخ پذیرش: 14 شهریور 1400