نقد دیدگاه اختصاص حرمت تشبیب به زنان مؤمن

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

رضا گرمه گی بایگی ¹

محمدتقی فخلعی ²

¹ طلبه سطح چهار حوزه علمیه خراسان، دانشجوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

² استاد گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

10.22067/jfiqh.2025.91816.1903

چکیده

تشبیب، به معنای یادکرد از روی عشق و محبت زنان در شعر، از موضوعاتی است که حرمت آن در فقه اسلامی بر اساس عناوین ثانوی چون هتک حرمت، ایذاء، و تهییج شهوت تحلیل شده است. در این میان، بحث از قید ایمان در حرمت تشبیب، همواره محل اختلاف فقها بوده است. برخی از فقها، حرمت تشبیب را به زنان مؤمنه اختصاص داده‌اند، در حالی که گروهی دیگر آن را مطلق دانسته‌اند. این مقاله با رویکردی توصیفی-تحلیلی، به بررسی ادله حرمت تشبیب و نقش قید ایمان در این حکم پرداخته است.

نوآوری اصلی این پژوهش در نفی قید ایمان با تأکید بر قبح و حرمت ظلم به‌عنوان مبنای اصلی تشریع حرمت تشبیب است که تفاوتی میان زنان مؤمنه و غیر مؤمنه باقی نمی‌گذارد. مقاله نشان می‌دهد که کرامت انسانی به‌عنوان یکی از اصول بنیادین فقه اسلامی، مبنای مشترک برای حرمت اعمالی است که موجب خدشه به عزت و جایگاه اجتماعی افراد می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

تشبیب

ایمان

کرامت انسانی

ظلم

حسن و قبح

موضوعات

• سایر

---