بررسی و نقد مقالۀ «تعهد به عدم ازدواج مجدد در روایات و فقه امامیه»

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محمدرضا ملائی ¹

علی اسلامی فر ²

¹ طلبه خارج فقه و اصول و سطح چهار مؤسسه مشکات قم، قم، ایران

² استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم و دانشچوی دکتری گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

10.22067/jfiqh.2025.93453.1968

چکیده

جواز و حلیت تعدد زوجاتِ عادلانه از مسلّمات تمام فرق اسلامی است اما در برخی جوامع، عدم جواز امری عرفی و رایج شده است و گاهی حتی ادعا شده است که تا دختران اطمینان به عدم ازدواج مجدد خواستگار خود در آینده نداشته باشند، تن به ازدواج نخواهند داد. در مقالۀ «تعهد به عدم ازدواج مجدد در روایات و فقه امامیه» ازدواج مجدد مردان، حقی قابل اسقاط در نظر گرفته شده است که از طرق مختلف مانند شرط ضمن عقد یا صلحِ بلافاصله قبل از عقد می‌توان آن را تا قبل از جدایی زوجین به نحوی الزام آور اسقاط کرد و در نتیجه آثاری مانند حرمت ازدواج مجدد بر خلاف شرط ضمن عقد و بطلان آن، خواهد داشت. مسئلۀ اصلی این تحقیق نقد مقالۀ ایشان است؛ با این هدف که غیر از نقد ادلۀ مطرح شده در این مقاله، شواهد و روایاتی ارائه شوند که نه تنها مانع این شرط هستند بلکه مؤید این سنت انبیاء اند. روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و با ابزار فیش برداری بوده است. از یافته‌های این پژوهش، افزون بر ادلۀ مشهور فقها، استدلال به آیۀ اول سورۀ تحریم است. همچنین، روشن می‌شود که فرهنگ‌های جوامعْ نمی‌توانند اباحۀ اقتضایی ازدواج مجدد را حرام یا ممنوع کنند.

کلیدواژه‌ها

تعدد زوجات

ازدواج مجدد

شرط ضمن عقد

حق ازدواج مجدد

تعهد به ترک فعل

موضوعات

• فقه و حقوق خانواده

---