حمایت جانب‌دارانه؛ نقدی بر رویکرد حاکم بر شروط ضمن عقد مندرج در عقدنامه‌های رسمی ازدواج

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

مصطفی دهقان

استادیار گروه علوم قرآن و فقه دانشگاه شیراز

10.22067/jfiqh.2026.94734.2028

چکیده

مفاد شروط ضمن عقد ازدواج مبنی بر تعهد زوج به تملیک تا نصف دارائی در صورت وقوع طلاق به درخواست او مشروط به عدم تخلف زوجه از وظائف خود و وکالت بلا عزل زوجه در طلاق در موراد دوازده ‌گانه، از سوئی باعث ایجاد تعهد و تکلیف مالی جدید بر عهده زوج و از سوئی دیگر باعث ایجاد حقوق جدیدی به نفع زوجه می‌گردد. مساله این پژوهش که به روش توصیفی-تحلیلی و مراجعه به منابع کتابخانه ‌ای سامان یافته است، واکاوی و ارزیابی رویکرد جانب‌دارانه و یک طرفه این شروط نسبت به حقوق زوجه و پیامدهای آن می‌باشد. بررسی انجام شده حاکی از اینست که شروط پیشنهادی به جهت عدم رعایت اصل بی طرفی، فقد توازن حقوق زوجین نیاز به بازنگری قابل نقد می باشند. این رویکرد پیامد هایی از قبیل محدودیت زوج در اِعمال حق طلاق حتی در صورتی که دلیلی موجه برای طلاق وجود دارد، سوق پیدا کردن زوج به راه‌های دیگر از قبیل آزار زوجه، طلاق عاطفی و ...، بسط ید زوجه در طلاق و افزایش آمار طلاق ‌های احساسی و سوء استفاده زوجه از روند یک طرفه شروط ضمن عقد و در نتیجه تزلزل بنیان خانواده را به دنبال دارد و بازنگری در آن ضروری است.

کلیدواژه‌ها

فقه خانواده

حقوق خانواده

ازدواج

شروط نکاحیه

حقوق زوج

موضوعات

• فقه و حقوق خانواده

---