واکاوی فقهی حکم جهر و اخفات در نماز ظهر روز جمعه با رویکرد نقد قول مشهور

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

بهنام مشاک زاده ¹

مهدی فلکرفعت ²

¹ استاد و طلبه سطح 3 رشته فقه و اصول، حوزه علمیه قم، قم.

² طلبه درس خارج فقه و اصول، مدرسه تخصصی فقه امام کاظم(ع)، حوزه علیمه قم، ایران.

10.22067/jfiqh.2026.96793.2111

چکیده

قرائت حمد و سوره در نمازهای ظهر و عصر به‌صورت اخفات (آهسته) بر مکلّفین واجب است؛ اما حکم قرائت در نماز ظهر روز جمعه معرکه‌ آرای فقهاست. با تتبع در کلمات فقهای امامیه، شش قول در این مسئله یافت می‌شود که مشهور آنان قائل به «استحباب جهر» در این نماز شده‌اند. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی به واکاوی دقیق روایات باب و نقد ادله مشهور پرداخته است. نگارنده با تکیه بر ظهور اوامر موجود در روایات معتبر و نقد موانعی همچون اجماع، قاعده «لو کان لبان» و توهم حظر، استدلال می‌کند که ادله دال بر استحباب، تاب مقاومت در برابر روایات صریح در وجوب را ندارند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که اجماع ادعایی در این مسئله مدرکی بوده و مانع استنباط نیست. ازاین‌رو، مقاله با گذر از قول مشهور، به قول هفتمی در مسئله دست‌ یافته است که عبارت است از «وجوب جهر در قرائت نماز ظهر روز جمعه». این نوشتار ضمن پاسخ به اشکالات وارده، اثبات می‌کند که با رفع تعارضات بدوی و مخدوش بودن اجماع، مقتضای صناعت فقهی، فتوا به وجوب جهر است.

کلیدواژه‌ها

قرائت

جهر

إخفات

ظهر جمعه

فرادی

جماعت

موضوعات

• فقه عبادی

---