شهادت فرع بهعنوان یکی از فروعات «کتاب الشهادات» در فقه امامیه، در اصل مشروعیت مقبول است، اما تسری آن به جرائم حدی و تعزیری همواره مورد مناقشه بوده و مشهور فقها با استناد به نصوص روایی، اجماع و قاعده درء، آن را در این حوزه فاقد اعتبار دانستهاند. این دیدگاه در ماده ۱۸۹ قانون مجازات اسلامی بازتاب یافته است. مقاله حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به بازخوانی این مستندات پرداخته و نشان میدهد که روایات استنادی از حیث سند ضعیف، تمسک به قاعده درء به دلیل عدم تحقق «شبهه شرعی» نادرست، و اجماع ادعاشده از نوع مدرکی و فاقد حجیت مستقل است. همچنین ادله تعمیم حکم به تعزیرات نیز ناکافی میباشد. در نتیجه، با سقوط ادله مذکور، دیدگاه مشهور و رویکرد قانونی موجود فاقد پشتوانه بوده و لازم است با بازگشت به اصل اولی، شهادت فرع در جرائم حدی و تعزیری — با رعایت شرایط قانونی — پذیرفته شده و ماده ۱۸۹ قانون مجازات اسلامی اصلاح گردد.
زبده,محمد و حسینی,سیدمحمد . (1405). تأملی در مستندات فقهی ماده 189 ق.م.ا «بازخوانی ادله حجیت شهادت فرع در امور کیفری». (e48401). فقه و اصول (Fiqh va uṣūl), (), e48401 doi: 10.22067/jfiqh.2026.97137.2122
MLA
زبده,محمد , و حسینی,سیدمحمد . "تأملی در مستندات فقهی ماده 189 ق.م.ا «بازخوانی ادله حجیت شهادت فرع در امور کیفری»" .e48401 , فقه و اصول (Fiqh va uṣūl), , , 1405, e48401. doi: 10.22067/jfiqh.2026.97137.2122
HARVARD
زبده محمد, حسینی سیدمحمد. (1405). 'تأملی در مستندات فقهی ماده 189 ق.م.ا «بازخوانی ادله حجیت شهادت فرع در امور کیفری»', فقه و اصول (Fiqh va uṣūl), (), e48401. doi: 10.22067/jfiqh.2026.97137.2122
CHICAGO
محمد زبده و سیدمحمد حسینی, "تأملی در مستندات فقهی ماده 189 ق.م.ا «بازخوانی ادله حجیت شهادت فرع در امور کیفری»," فقه و اصول (Fiqh va uṣūl), (1405): e48401, doi: 10.22067/jfiqh.2026.97137.2122
VANCOUVER
زبده محمد, حسینی سیدمحمد. تأملی در مستندات فقهی ماده 189 ق.م.ا «بازخوانی ادله حجیت شهادت فرع در امور کیفری». JFU. 1405;():e48401. doi: 10.22067/jfiqh.2026.97137.2122
