بررسی اعتبار دلایل نظر مشهور فقهای امامیه در قتل اکراهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مازندران

چکیده

نوشتار حاضر ضمن بررسی اعتبار دلایل نظر مشهور فقها در خصوص قتل اکراهی به شرح دلایلی که عدم قصاص مباشر را تقویت می­­کند و همچنین راهکارهایی که به عنوان جایگزین نظر مشهور قابل طرح است می­پردازد.
در این راستا نشان داده شده است روایت زراره از حیث سند و دلالت آن بر قتل اکراهی با اشکال مواجه است و احادیث در باب عدم جواز تقیه در دماء نیز منصرف از قتل ناشی از اکراه است. همچنین، استفاده از اجماع صحیح نیست؛ زیرا افزون بر اینکه برخی از فقهای متأخر از جمله آیت الله خویی نظری متفاوت دارند، اجماع به دلیل روایات مذکور، مدرکی و غیر قابل استفاده است. برابر بودن دو خطر نیز مانع تمسک به اکراه در قتل عمد و موجب قصاص مرتکب مکرَه نیست؛ به علاوه قیاس اکراه با حالت اضطرار در کشتن دیگری و خوردن او به دلیل تفاوت آنها مع الفارق و غیر معتبر است.
از طرفی دلایلی بر عدم قصاص اکراه شونده از جمله عدوانی نبودن قتل، وجود شبهه که دارئه حد و از جمله قصاص است و تزاحم دو حکم  و در نتیجه جاری بودن تخییر به سبب هم سنگ بودن آنها، قابل ذکر است.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 اردیبهشت 1401
  • تاریخ دریافت: 24 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 05 دی 1399
  • تاریخ پذیرش: 20 دی 1399