حکم سرایت جنایت عفو شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سمنان

2 مدرس گروه حقوق دانشگاه غیرانتفاعی سراج تبریز

چکیده

مجازات قصاص، از جمله حقوق‌الناس بوده که قابل عفو از سوی مجنی‌علیه است. پرسش اساسی آن‌ که، عفو‌ جنایت اولیّه، از‌ سوی مجنی‌علیه، چه تأثیری بر مسئولیت کیفری جانی در قبال سرایت بعدیِ جنایت، به نفس یا عضو دیگر دارد؟ مشهور فقیهان، در فرض سرایت به عضو، جانی را محکوم به دیه آن و در فرض سرایت به نفس، محکوم به قصاص نفس دانسته‌اند؛ که در هردو فرض، باید دیه جنایت مورد عفو، به جانی مسترد شود. دیدگاه دوم، عفو از جنایت را به‌ منزله عفو از سرایت ناشی از آن نیز دانسته و جانی را در قبال سرایت بعدی، فاقد مسئولیت می‌داند. براساس دیدگاه مختار، اگر سرایت بعدی، مقصود جانی بوده یا وسیله ارتکاب جرم، نوعاً موجب سرایت باشد، جانی در قبال سرایت بعدی، محکوم به قصاص است و در غیر این دو فرض، پرداخت دیه. در صورت سرایت به نفس هم، ردّ دیه جنایت مورد عفو، واجب نیست. نوشتار حاضر، ضمن تحلیل مبانی فقهی مسأله و نقد مدلّل اقوال، اصلاح مواد قانونی مربوط را، براساس دیدگاه اخیر، با ملاحظاتی، پیشنهاد می‌کند.

کلیدواژه‌ها



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 0-727 فروردین 2
  • تاریخ دریافت: 05 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 28 مهر 1400
  • تاریخ پذیرش: 30 دی 1399