تبیین جایگاه قاعده فقهی عسر و حرج در شهرسازی اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشگاه هنر اسلامی تبریز

چکیده

قاعده لا حرج از قواعد فقهی دین اسلام است و این قانون مانند تمام قوانین دیگر در جهت رفاه بشر است. این موضوع در آیات متعدد قرآن کریم در نفی دشواری و سختی برای تکالیف انسان تاکید شده است. بر اساس قاعده لاحرج در اسلام، سختی و دشواری در انجام تکالیف نیست. حرج و مشقت در شهر می‌تواند در گونه‌های حرجهای جسمانی، روحی و روانی، اجتماعی و مالی بررسی شود. از این رو هدف این مقاله تبیین ابعاد و مصادیق قاعده لاحرج در زندگی شهری و جستجوی راهکارهای معطوف به شهرسازی اسلامی است که با روش تحقیق تحلیل محتوای متن و استدلال منطقی با رویکردی مطالعه بین-رشته‌ای و با استفاده از شیوه‌های کتابخانه‌ای و اسنادی انجام می‌شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که شهر اسلامی محل تجلی و کاربست قواعد فقهی و از جمله قاعده لاحرج می‌باشد بطوریکه مطابق قاعده لاحرج، در شهر اسلامی باید زمینه عمل به احکام الهی فراهم شود و برنامه‌ها و طرحها و اقدامات باید آسایش و آرامش مسلمانان را فراهم نمایند. بنابراین شهر اسلامی حامل قاعده لاحرج بوده و حرجهای شهری باید در فرایند برنامه‌ریزی، طراحی و مدیریت شهری پیش‌بینی و در نظر گرفته‌ شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 آبان 1401
  • تاریخ دریافت: 29 دی 1399
  • تاریخ بازنگری: 10 خرداد 1400
  • تاریخ پذیرش: 26 خرداد 1400