امکان سنجی تحقق ارتداد با اظهار ابتدائی کفر پس از بلوغ در پرتو رویکرد تفضلی شارع

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 تهران

2 دانشگاه شیراز

چکیده

آزادی انتخاب دین، از مسائل مهم کلامی بوده و پذیرش اسلام نیز منوط به بلوغ عقلی مکلف است. حال اگر مسلمان‌زاده پس از بلوغ، اظهار کفر نماید، آیا وی را باید مرتد محسوب نمود و آزادی انتخاب دین را از وی، سلب کرد؟ ارتداد از حدود غیرمذکور در قانون مجازات اسلامی بوده و در مورد شبهات پیرامون آن باید به منابع معتبر فقهی مراجعه کرد. از طرف دیگر، آرای فقها به ویژه فقهای متأخر، در خصوص اظهار کفر بعد از بلوغ توسط مسلمان‌زاده، متشتت بوده و زمینه وقوع شبهه دارء حد ارتداد را فراهم ساخته است.

در میان فقهای امامیه، درباره اظهار کفر مسلمان‌زاده پس از بلوغ، سه دیدگاه وجود دارد. برخی با اعتباربخشی به اسلام تبعی، وی را مرتد فطری دانسته، در حالی که مشهور فقها با توجه به قاعده درأ و اصل احتیاط در دماء وی را ملحق به مرتد ملی نموده‌اند. برخی از فقهای متأخر نیز به دلیل مشروط کردن ارتداد به اسلام حقیقی، حکم به کفر وی داده‌اند. لذا از آنجا که حکم به اسلام تبعی صغیر، ناشی از رویکرد تفضلی شارع بوده، اسلام تبعی را نمی‌توان مبنای تعیین کیفر ارتداد قرار داد. بنابراین کافر دانستن مسلمان‌زاده اظهارکننده کفر بعد بلوغ، موجه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 01 بهمن 1401
  • تاریخ دریافت: 16 شهریور 1399
  • تاریخ بازنگری: 28 تیر 1400
  • تاریخ پذیرش: 17 شهریور 1400